Sibirya Araştırmaları Dergisi
www.siberianstudies.org
Cilt 2, Sayı 5  Güz 2014  (ISSN: 2147-8104, E-ISSN: )
Hülya YILDIZ

NO Makale Adı
1420578041 YAKUTÇAYLA TANIKLANABİLEN HAPAX LEGOMENON’LAR-II: Ünsüzle Başlayan Hapax’ların Durumu

Bu makale Gerard Clauson’ın Etimolojik Sözlüğü’ndeki Hapax legomenon’ları Yakutça ile karşılaştırmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu karşılaştırma ünsüzle başlayan hapax’lar ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın sonuçları Clauson’ın Etimolojik Sözlüğü’nde hapax olarak verildikleri hâlde Kaşgarlı’ya ait balıklan- I ‘balıkla dolmak’, bışıgla- ‘pişirmek’, keçtür- ‘geçirmek’, karlat- ‘kar yağdırmak’, kıdıglan- ‘(bir şeye) kıyı ya da kenar çekmek’, kuçtur- ‘kucaklatmak’, küdüş- ‘birbirini beklemek, bekleşmek’, sıŋarla- ‘birisini yalnız ve yardımcısız bulduğunda onun güçsüzlüğünden yararlanıp öç almak’, tarmat- ‘tırmalatmak’, tiklin- ‘dik olarak yerleştirilmek’, tizlin- ‘dizilmek’, toplun- ‘delinmek’, tüŋürlen- ‘kendisini birinin dünürü saymak’, türlün- ‘dürülmek’, yodun- ‘silinmek; temizlenmek’ sözcüklerinin yalnızca Yakutçada varlığını sürdürdüğünü göstermiştir. Kaşgarlı’ya ait karlan- ‘karla kaplanmak’, keçürt- ‘(suyun üzerinden) geçirtmek; görevi başkasına devretmek’, kıdıgla- ‘(şapkaya) siper dikmek’, konuklaş- ‘birbirini konuk etmek’, küze- ‘güzü geçirmek’, seşlin- ‘kendi çabasıyla bağlarından kurtulmak’, süŋüklen- ‘kemikleri büyümek, kemiklenmek’, taplat- ‘memnun etmek, hoşnut etmek’, tarmaklan- ‘boylar bozkırda pençe gibi her yöne doğru yerleşmek; yavrunun pençeleri çıkmak; su kanallar açmak’, tişet- ‘(orak vb. bir şeyin) dişlerini biletmek’, tugla- ‘engellemek, tıkamak’, yitükle- ‘yitik şeyin nerede bulunabileceğini bildirmek’ sözcükleri ise Yakutçayla birlikte birkaç dilde daha tespit edilmiş ve toplam 27 sözcük hapax olma niteliğini yitirmiştir