Sibirya Araştırmaları Dergisi
www.siberianstudies.org
Cilt 3, Sayı 7  Bahar 2015  (ISSN: 2147-8104, E-ISSN: )
Gülşah YILMAZ

NO Makale Adı
1433083855 KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE DÜĞÜN İLE İLGİLİ ATASÖZLERİ

İnsanlar doğdukları andan itibaren ihtiyaçlarını veya tecrübelerini ifade etmek için çeşitli iletişim araçları kullanmaktadır. İletişimin en etkin yollarından birisi olan dil sayesinde, insanlar birbirlerine duygu ve düşüncelerini rahatlıkla aktarabilmektedir. Onu şekillendiren toplumun, asli yansıtıcısı olan dil sayesinde yüzyıllar sonra dahi toplumlar arası iletişimin ve dolayısıyla duygu ve fikir aktarımının devam ettiğini söylemek mümkündür. Bu aktarımı sağlayan dilin en önemli birimlerinden biri de atasözleridir. Özellikle atasözleri gibi kalıplaşmış ifadeler, toplumların tarihi dönemlerinden itibaren, dillerinde daima canlı kalan ürünler olarak kabul edilmektedir. Bu canlılığın en önemli sebeplerinden sebebi olarak, bazen birkaç kelime ile sayfalar dolusu ifadeyi karşılaması dolayısıyla iletişimi kolaylaştırma işlevi gösterilebilmektedir. İçerisindeki herhangi bir kelimeyi çıkarmanın veya yerini değiştirmenin mümkün olmadığı bu tür, mensup olduğu toplumla nesilden nesile aktarılarak zaman süzgecinden geçmesiyle son şekline kavuşmuştur. Bu kalıplaşmış ifadeler bize geçmişteki insanlarla iletişime geçme imkânı da sunmaktadır. Bu sayede, onların duygu ve düşüncelerini ifade etme tarzlarının yanı sıra olaylar karşısındaki tutumları gözlemlenebilmektedir. Bugün geçmiş ile bağlantı kurabildiğimiz türlerden biri olan atasözleri, geçmişten geleceğe uzanan bir ışık olarak nitelendirilebilmektedir. Atasözleri geçmişten geleceğe uzanmış, beklide en belirgin kültür köprüsüdür. Yaşanan tecrübeler neticesinde verilen kesin hükümler olan atasözleri her zaman merak konusu olan halk yaşantısının da dilde ifade bulmuş şeklidir. Atasözleri, kısa ve kalıplaşmış ifadeler olması nedeniyle zihnimizde kolaylıkla tutunarak günümüze kadar gelmiş ve bizden sonraki kuşaklara da kesinlikle ulaşacaktır. Kazan Tatar Türkleri, 1852’den bu yana Rus etkisi olmasına rağmen, kültür değerlerini de dillerini de terk etmeyen ve büyük ölçüde korumayı başarmıştır. Çalışmada, insan yaşantısında önemli bir yere sahip olan düğün kavramının Kazan Tatar Türklerinin atasözleri ile nasıl ifade edildiği ve ne anlatılmak istendiği ele alınmaktadır. Kazan-Tatar Türklerinde düğün ile ilgili atasözleri, düğünün gerçekleşme aşamalarına göre tasnif edilerek Kazan Tatar Türklerinde düğün gelenekleri ve bu konuyla ilgili kültürel değerler tespit edilecektir.